φιλοσοφία

Στωικισμός: οι ιστορικές και κοινωνικές συνθήκες κατά την εμφάνισή του

Η έλευση του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην ιστορία επέφερε μεγάλες ανατροπές στη ζωή των κατακτημένων λαών των αυτοκρατοριών και των κρατών, διότι ένωσε σε κοινωνία διαφορετικά πολιτιστικά αγαθά και βιώματα, όπως ήθη και έθιμα. Ή ο συγχρωτικός εξαναγκασμός ο οποίος επιβλήθηκε από την ανάγκη ελέγχου μιας μονοπρόσωπης ισχυρής και αυτοτελούς αυτοκρατορίας, προκάλεσε αντίδραση των παλιών πολιτικών […]

Οι θέσεις του Όκκαμ για τον φυσικό κόσμο και η επίδραση της Αριστοτελικής σκέψης

[Προηγούμενη δημοσίευση: https://www.pemptousia.gr/?p=153592] Πίστευε ότι η υπόθεση, πως ένα εμπειρικό γεγονός οφείλεται σε κάποιο άλλο, μπορεί να είναι εσφαλμένη, διότι η αιτία κάλλιστα μπορεί να βρίσκεται στη Θεία Θέληση. Για αυτό κατέληγε στο συμπέρασμα ότι η υπέρβαση των καθορισμένων ορίων της εμπειρίας βάση απλών εμπειριών δεν έχει κανένα απολύτως νόημα[23]. Ο Όκκαμ ήταν υποστηρικτής της άποψης […]

Η αριστοτελική ιδέα της αιωνιότητας του κόσμου και η σύγκρουσή της με τον χριστιανισμό

[Προηγούμενη δημοσίευση: https://www.pemptousia.gr/?p=153443] Στην αριστοτελική σκέψη, ο κόσμος δεν δημιουργήθηκε κάποια συγκεκριμένη στιγμή και ούτε πρόκειται να πάψει να υπάρχει, διότι ο κόσμος είναι αιώνιος εφόσον εξελίσσεται βάση της φυσικής ροπής των πραγμάτων. Η θέση αυτή ερχόταν σε άμεση σύγκρουση με τη χριστιανική αντίληψη της Θείας Βούλησης, η οποία θεωρούνταν ότι ήταν υπεύθυνη για τη δημιουργία […]

Απόψεις διανοουμένων για το πρόβλημα της κίνησης κατά τον ύστερο μεσαίωνα

[Προηγούμενη δημοσίευση: https://www.pemptousia.gr/?p=153108] Ο Γουλιέλμος Όκκαμ (περ. 1285 – 1347) υποστήριζε ότι το πρόβλημα της κίνησης αφορούσε την ερμηνεία της κίνησης ως αντικειμένου. Σύμφωνα με τη σκέψη του, η λέξη «κίνηση» αποτελεί έναν αφηρημένο όρο, ο οποίος δεν αντιστοιχεί σε κάτι συγκεκριμένο και για αυτό είναι σφάλμα να την ερμηνεύει κάποιος ως κάτι απτό και συγκεκριμένο. […]

Η Τελεολογία του Αριστοτέλη και οι χριστιανικές αντιλήψεις του Ύστερου Μεσαίωνα

Η εξήγηση των φυσικών φαινομένων μεταβολής και κίνησης σύμφωνα με τον Αριστοτέλη Η τελεολογία αποτέλεσε ένα θεμελιώδες στοιχείο της Αριστοτέλειας αντίληψης του φυσικού κόσμου. Υπήρξε σημαντικό σημείο αναφοράς των μεσαιωνικών λογίων στις φυσικές και κοσμολογικές θεωρίες τους. Συνδέθηκε με τις σχολαστικές και ειδικότερα με τις μεσαιωνικές προσπάθειες απόδειξης της ύπαρξης του Θεού. Κατά τον Αριστοτέλη […]

Μετασχηματισμοί και εννοιολογικές μετατοπίσεις της έννοιας του πατερναλισμού

[Προηγούμενη δημοσίευση: http://bit.ly/2h8zww0] Αυτή είναι η κατηγορική προσταγή (ηθικοί νόμοι που συνιστούν ηθικές) του Καντ και διατυπώνεται ακολούθως: α) «’’ Πράττε μόνο βάσει εκείνης της αρχής δια της οποίας μπορείς ταυτόχρονα να επιθυμείς να καταστεί αυτή καθολικός νόμος’’»[10]. Να προσθέσουμε ότι ο Καντ προέβη σε τρεις διατυπώσεις της κατηγορικής προσταγής με την τρίτη να ονομάζεται διατύπωση […]

Όσιος Ιουστίνος Πόποβιτς ο Ομολογητής και Φιλόσοφος

Ο όσιος Ιουστίνος Πόποβιτς ο Ομολογητής (1894-1979)· ο φιλόσοφος του Αγίου Πνεύματος Ο όσιος Ιουστίνος Πόποβιτς, υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους θεολόγους της εποχής μας και πνευματικός πατέρας της Εκκλησίας της Σερβίας και της Ορθοδοξίας. Όλη η βιοτή και το έργο του υπήρξε βίωση του Ευαγγελίου στην πράξη και μαρτυρία του ονόματος του Χριστού, συνεχής […]

Άγιος Ιουστίνος, Μάρτυς και Φιλόσοφος

Σήμερα, πρώτη ημερολογιακή μέρα του καλοκαιριού, η Εκκλησία μας τιμά τη μνήμη μιας από τις μεγαλύτερες προσωπικότητες του 2ου μ.Χ. αιώνα, του μάρτυρα και απολογητή Ιουστίνου. Ο Ιουστίνος συνετέλεσε  στην εξάπλωση του ευαγγελικού μηνύματος ιδιαίτερα στους κύκλους των “πεπαιδευμένων” και η συμβολή του στη στερέωση της νέας πίστης έναντι των επιθέσεων (στο θεωρητικό επίπεδο) από τους […]

Η κατανόηση του αγ. Γρηγορίου Νύσσης στη δυτική παράδοση [3]

Τέτοιος υπήρξε ο άγιος Γρηγόριος: πιστός, πνευματικός άνθρωπος και πατέρας, θεόπτης και επικουρικά μόνο φιλόσοφος χάρη της ανθρώπινης διάνοιας, που απαιτεί απόδειξη των πεπιστευμένων. Ας δούμε λίγο την απήχησή του στη Δύση και κατά πόσο κατανοήθηκε ως γνήσιος θεολόγος και θεόπτης Πατέρας της Εκκλησίας. Κατ’ουσίαν ο Γρηγόριος Νύσσης, είναι από τους λιγότερο μεταφρασμένους στα λατινικά, […]

Η κατανόηση του αγ. Γρηγορίου Νύσσης στη δυτική παράδοση [2]

Στην προσπάθειά  του ο Γρηγόριος χρησιμοποιεί ως μέσα την πίστη, την Αγία Γραφή και τα λογικά επιχειρήματα. Διαπιστώσαμε ότι από αυτά τα μέσα η πίστη και η Αγία Γραφή κάποτε αυτονομούνται και αρκούν ως αποδεικτικά μέσα, τα λογικά επιχειρήματα όμως δεν οδηγούν μόνα τους στην αλήθεια, παρά μόνο εάν σε αυτό συνηγορεί η Γραφή. Άλλοτε προηγείται […]

Η κατανόηση του αγ. Γρηγορίου Νύσσης στη δυτική παράδοση [1]

Ο Γρηγόριος Νύσσης υπήρξε πνευματικός άνθρωπος και πατέρας. Ο ίδιος αναφέρει ως διδασκάλους του τον Απόστολο Παύλο, τον Ευαγγελιστή Ιωάννη, τους αποστόλους γενικά[1]. Αναφέρει ότι είχε την αδερφή του Μακρίνα δάσκαλο ζωής[2], ενώ ονομάζει πατέρα τον αδελφό του Βασίλειο[3]. Δεν παραμένει όμως πνευματικό παιδί πνευματοφόρων προσωπικοτήτων, αλλά ο ίδιος αναδεικνύεται με τη σειρά του πνευματικός […]