φιλοσοφία

Σήμερα συμπληρώνονται 20 συναπτά έτη από την κοίμηση μιας κορυφαίας προσωπικότητας της σύγχρονης Ορθόδοξης πνευματικότητας, του Γέρ. Σωφρονίου. Εις μνήμην του δημοσιεύουμε ένα προσωπικό κείμενο του ανθρώπου που κατάλαβε – ίσως νωρίτερα και σε μεγαλύτερο βάθος από οποιονδήποτε άλλον στην Ελλάδα – τη βαρύτητα και τη σημασία του μηνύματος που κόμιζε ο λόγος του σεβαστού […]

Ο όρος «μεταφυσική» προήλθε από το όνομα «Μετά τα Φυσικά» που δόθηκε σε μια πραγματεία του Αριστοτέλη, η οποία βρέθηκε, χωρίς τίτλο, τοποθετημένη μετά την γνωστή πραγματεία του περί Φυσικής. Θέματα της μεταφυσικής μελέτης περιλαμβάνουν την διερεύνηση της προέλευσης, του σκοπού και του χαρακτήρα του Σύμπαντος, την έρευνα της ύπαρξης και της πραγματικότητας του φυσικού […]

Το παρόν κείμενο του πρίγκηπος Σεργίου Τρουμπετσκόϊ μεταφράζεται για πρώτη φορά στην ελληνική. Είχε περιληφθεί στην μνημειώδη έκδοση υπό την επιγραφή “Προβλήματα ιδεαλισμού”.  Μετάφραση Δημήτρης Μπαλτάς 7. Σ’ αυτήν την περίπτωση, όμως, εάν η επιδίωξη της γνώσεως της απόλυτης αλήθειας είναι ριζωμένη στην ίδια την ουσία του γιγνώσκοντος πνεύματός μας, εάν η φιλοσοφία είναι αναγκαία, […]

Η διάνοιά μας δεν μπορεί να περιορισθεί στα φαινόμενα, όπως δεν μπορεί να στοχάζεται το καθορισμένο χωρίς το καθορίζον. Δεν είναι η απλή, ασυνείδητη επιδίωξη που την αναγκάζει να αναζητεί το απόλυτο, να επιδιώκει να κατανοήσει όλες τις μερικές γνώσεις και να κατανοήσει την γενική σχέση τους.

Στο βιβλίο αυτό ο Frédéric Lenoir, ιστορικός των θρησκειών και διευθυντής του περιοδικού «Le Monde des religions», παρακολουθεί ιστορικά και κριτικά την ιστορία του χριστιανισμού μέχρι τον 20ο αι. Frédéric Lenoir, “Le Christ philosophe”, Plon, 2007, σελ. 306 Το βιβλίο του Fr. Lenoir έχει μεταφρασθεί και στην ελληνική: “Ο Χριστός φιλόσοφος”, μετ. Αιμ. Βαλασιάδης, εκδ. […]

Το παρόν κείμενο του πριγκ. Σεργίου Τρουμπετσκόϊ μεταφράζεται για πρώτη φορά στην ελληνική. Είχε περιληφθεί στην μνημειώδη έκδοση υπό την επιγραφή “Προβλήματα ιδεαλισμού”. Μετάφραση Δημήτρης Μπαλτάς Α. Η φιλοσοφία κατά τον Σωκράτη 1. [σ. 483] Από την εποχή του Σωκράτους μία από τις ισχυρότερες και παραστατικότερες ενστάσεις κατά της φιλοσοφίας υπήρξε η γενική διαφωνία μεταξύ […]

“Σήμερα, στην εποχή της πάνδημης δυστυχίας, της τυφλής βίας, των φυσικών και οικολογικών καταστροφών, το να μιλάμε για την ομορφιά μπορεί να φαίνεται άτοπο, άπρεπο, ακόμη και προκλητικό. Σχεδόν σκανδαλώδες. Ίσως όμως, γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο, η ομορφιά, σε αντίθεση με το κακό, βρίσκεται όντως στους αντίποδες μιας πραγματικότητας την οποία καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε”. […]

Ο Ιπποκράτης, αναζητώντας τα δομικά του στοιχεία του ανθρωπίνου σώματος, υπεστήριξε ότι η υλική υπόσταση του ανθρωπίνου σώματος αποτελείται από τέσσερις χυμούς. Η σύλληψη αυτή του Ιπποκράτους κατέστη μία εκ των θεμελιωδεστέρων αρχών που επηρέασαν την ιατρική για αιώνες, ενώ ουσιαστικά προφητεύει τα αξιώματα της σύγχρονης ενδοκρινολογίας. Χαρακτηριστικό είναι ότι οι τέσσερις χυμοί ευρίσκονται σε […]

Η θεωρία του αναρχισμού (= επαναστατικού σοσιαλισμού) αποτελεί ένα ιδιαίτερο κεφάλαιο της Ιστορίας της ρωσσικής φιλοσοφικής σκέψεως. Μεγάλοι εισηγητές των αναρχικών θεωριών ήσαν οι Ρώσσοι πρίγκηπες Μιχαήλ Μπακούνιν (1814-1876) και Πιότρ Κροπότκιν (1842-1921), οι οποίοι παρουσιάζουν ομοιότητες αλλά και διαφορές στις αντιλήψεις τους. Από μεθοδολογικής πλευράς, ο Ν. Μπερντιάγιεφ (1874-1948) προτείνει την διάκριση του αναρχισμού […]

Το περιοδικό Φιλοσοφείν: Πολιτικά Ανθρωπολογικά διοργανώνει Πανελλήνιο Συνέδριο Φιλοσοφίας, υπό την αιγίδα του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και του Εργαστηρίου Φιλοσοφικής Έρευνας πάνω στο Φαντασιακό, με τη συμμετοχή του Τμήματος Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, με θέμα: Λόγος Επικοινωνία και Εξουσία. Μαζική εικόνα και Παγκοσμιο[ποιη]τικές διεργασίες: Για μια νέα πολιτική της Κουλτούρας. Διευθυντής/Εκδότης του […]

Οι αρχαίοι Έλληνες κατέρχονται στον Ελλαδικό χώρο στις αρχές της β’ προχριστιανικής χιλιετηρίδας. Πρόκειται για ινδοευ­ρωπαϊκό φύλο με ιδιαίτερο ιστορικό δυναμισμό, ο οποίος θα ενισχυ­θεί στα περαιτέρω λόγω της συνάντησής του με ιθαγενή προελληνι­κά φύλα, όπως οι Πελασγοί, κατ’ άλλους και με μικρασιατικά φύλα, όπως οι Κάρες και οι Λέλεγες, τα οποία διαθέτουν ήδη αξιόλογο […]