Χριστιανισμός

Το Ορθόδοξο χριστιανικό ήθος

«Μόρφωσόν Σου τον Χριστόν εν τω μέλλοντι αναγεννάσθαι, και οικοδόμησον αυτόν εν τω θεμελίω των Αποστόλων και των Προφητών Σου· και μη καθέλης, αλλά φύτευσον αυτόν φύτευμα αληθείας εν τη Αγία Σου Καθολική και Αποστολική Ε κ κ λ η σ ί α… » (Ευχή του αγίου Βαπτίσματος)

Οι έννοιες του θεσμού και του χαρίσματος

Οι έννοιες του θεσμού και του χαρίσματος διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους. Ο θεσμός γεννιέται πάντοτε μέσα στον χώρο και τον χρόνο. Υπόκειται σε τοπικούς και χρονικούς περιορισμούς και εξαρτάται από αυτούς. Το χάρισμα έχει υπερβατική φύση και προέλευση. Δεν υπόκειται σε τοπικούς και χρονικούς περιορισμούς και μπορεί να παραμένει ανεξάρτητο από αυτούς. Με την φανέρωσή […]

Η τέχνη της ποιμαντικής και η ποιμαντική της τέχνης – Η συμμετοχή των λαϊκών

Α) Ποιμαντική αναζήτηση του ποιμαινομένου μέσω της τέχνης Η Ποιμαντική, ως ουσία και πράξη, ξέχωρα από τη θεωρία, αποτελεί <<τέχνη τεχνών και επιστήμη επιστημών>> (Αγ. Γρηγόριος ο Θεολόγος). Πέρα όμως από το θεολογικό νόημα του όρου στη συγκεκριμένη περίπτωση, πρέπει να παραδεχθούμε και να εκμεταλλευθούμε τη συγγένεια που αποκτά ο χαρακτηρισμός <<τέχνη>> με τις λεγόμενες […]

Χριστιανισμός, βία και επανάσταση

Κάθε τόσο διαβάζομε ή ακούμε μια πράξη βίας, μια τρομοκρατική εκδήλωση ή κάποια μεγάλη ή μικρή επανάσταση. Η βία σ’ όλες της τις μορφές βρίσκεται σχεδόν καθημερινά στην επικαιρότητα. Ληστείες, φόνοι, απαγωγές καλύπτουν μια μόνιμη στήλη στην ειδησεογραφία, του ελληνικού και του διεθνούς χώρου. Και κοντά σ’ αύτη, την κοινή εγκληματικότητα παρουσιάζονται φαινόμενα τρομοκρατίας, που […]

Χριστιανισμός και ελληνισμός

Από καιρό γίνεται συστηματική προσπάθεια από ορισμένες γνωστές ομάδες να διασαλευθεί η μακραίωνη και ενιαία πνευματική και πολιτισμική ιστορία του Γένους των Ελλήνων. Με συντονισμό, εμπάθεια και ατεκμηρίωτες θέσεις γίνεται σφοδρός αγώνας κατά της δύο χιλιάδες χρόνια δυνατής παρουσίας του χριστιανισμού στον ελληνικό κόσμο. Θέλουν επίμονα να μας πουν και να μας πείσουν ότι ο […]

Ο Ανθρωπισμός

Ανθρωπισμός αποτελεί την ηθική και αισθητική έκφραση της Αναγέννησης. Ως τότε, η ζωή του κόσμου αρμοζόταν και προαγόταν με κέντρο ζωτικό του σύμπαντος το Θεό. Εκείνος ιεραρχούσε τη δημιουργία ολόκληρη και πρόσφερε τα μέτρα, τα κριτήρια και τους στόχους της ανθρώπινης ζωής που στο τελικό της σύνορο ήταν η αθανασία. Η Αναγέννηση, μέσα σε φώτα […]

Ο Χριστιανισμός είναι συντηρητικός ή επαναστατικός;

Το ερώτημα αν «ο Χριστιανισμός σαν κοινωνικό πιστεύω, είναι συντηρητικός ή επαναστατικός» με κάνει να διερωτηθώ αν, και τί νόημα μπορούν να έχουν ως προς το Χριστιανισμό οι όροι «κοινωνικό πιστεύω», «συντηρητικός», «επαναστατικός». Οι όροι αυτοί έχουν το συγκεκριμένο, ας πούμε νόημά τους, όταν εκφράζουν την κοινωνική πορεία του ανθρώπου μέσα στη διαδρομή της ιστορίας […]

Χριστιανισμός και ελευθερία

Πλήθος είναι οι θέσεις της χριστιανικής διδασκαλίας που φανερώνουν κυριαρχική τη θέση της ελευθερίας μέσα στο πνεύμα που διέπει τον χριστιανισμό. Τόσο κυριαρχική, που μπορεί κανείς να πει, ότι δεν μπορεί να μιλήσει σωστά για τον χριστιανισμό χωρίς να είναι παρούσα η ελευθερία στο βαθύτερο και ουσιαστικότερο νόημά της. Αδελφωμένα αυτά τα δύο μαζί επιτρέπουν, […]

Σύμπαν και ηθική στον Στωϊκισμό

Κατά τον Στωικισμό η πρώτη εκδήλωση στο νεογέννητο άνθρωπο, η «πρωταρχική παρόρμησή» του εκκινεί την ηθική επειδή ο μηχανισμός της βρίσκεται μέσα στο τέλειο όν τον θεό (φύση ή πνεύμα ή αιτία ή λόγος ή ειμαρμένη) στο οποίο συμμετέχει. Η ηθική μορφή του στωικού ανθρώπου είναι ανάλογη με την σχέση του με τον θεό και […]

«..οὗ δὲ τὸ Πνεῦμα Κυρίου, ἐκεῖ ἐλευθερία» – Σύγκριση μεταξύ χριστιανισμού-στωικισμού περί της ανθρώπινης ελευθερίας

Η οντότητα του ανθρώπου αναπτύσσεται σε σχέση  με κάποιο  ανώτερο  από αυτόν παράγοντα (αυθεντία), ο οποίος  τον  ορίζει και θέτει τους  όρους και τις προϋποθέσεις της επιβίωσης του. Η επιβολή της αυθεντίας αντιτίθεται στην φυσική τάση του ανθρώπου να αναπτύσσεται  ελευθέρα. Αλλά  δεν υπάρχει απόλυτη ελευθερία στον κόσμο  διότι την εμποδίζει η φύση ο μεγαλύτερος […]

Σύγκριση της περί ελευθερίας αντίληψης ανάμεσα στον Στωικισμό και τον Χριστιανισμό

Ο Χρύσιππος έλυσε θεωρητικά το πρόβλημα της αιτιοκρατικής ανελευθερίας, κάνοντας διάκριση μεταξύ του εξωτερικό ερεθίσματος (αίτιο) και των εντυπώσεων τις οποίες αυτό προκαλεί στον ανθρώπινο νου. Τα εξωτερικά αίτια δημιουργούν στον ανθρώπινο νου τις «εντυπώσεις» (φαντασίαν), η αντίδρασή του όμως σε αυτές εξαρτάται αποκλειστικά από τον ίδιο. Τα εξωτερικά αίτια είναι οι νόμοι της Ειμαρμένης, […]

Συγκριτική αποτίμηση στωικισμού και χριστιανισμού

Συγκριτική αποτίμηση των δύο συστημάτων Την εποχή της δράσης του Παύλου και των στωικών (ελληνιστικοί χρόνοι) οι άθλιες κοινωνικές συνθήκες γέννησαν τον «οικουμενικό» πόθο στους αδύνατους για την σωτηρία τους εκ των άνω, επειδή αισθανόταν αδύναμοι να σωθούν με τις δικές τους δυνάμεις εκ των κάτω. Η κοινή αναμονή της άνωθεν σωτηρίας βοήθησε πολύ στη […]