Ψαλτική

Οκτώ Κυριακές μετά το Πάσχα εορτάζει η Εκκλησία το γεγονός της Πεντηκοστής. Σύμφωνα με το αποστολικό ανάγνωσμα: «ακούσθηκε ήχος από τον ουρανό, σαν από ορμή βιαίου ανέμου και εγέμισε τον οίκο όπου κάθονταν».(Πραξ. 2, 1-11). Μια φράση που θα ερμηνεύσει ο Άγ. Νικόλαος Βελιμίροβιτς: «Το Άγιο Πνεύμα δεν είναι σαν το βίαιο άνθρωπο, πού μπαίνει απρόσκλητα […]

Ο Νικηφόρος-Νικόλαος Δοχειαρίτης υπήρξε ένας εκ των μεγάλων αγιορειτών Πρωτοψαλτών του 19ου αι. Με το έργο του σημάδεψε τα ψαλτικά πράγματα της εποχής του και συνέβαλε με το εξηγητικό του έργο τη μεταστοιχείωση της ψαλτικής τέχνης στο νεότερο σύστημα σημειογραφίας της. Για το ρόλο που διαδραμάτισε στα πράγματα της εποχής του μας πληροφορούν οι αυτόγραφοι […]

O Πρωτοψάλτης Δράμας, Απόστολος Αθιανός με το χορό ψαλτών «Άγιος Ρωμανός ο Μελωδός» ερμηνεύουν το περίφημο «Άξιον εστί» σε μέλος Θ. Στανίτσα και ήχο δευτερόπρωτο. Your browser does not support the audio tag.

Είναι κοινός αποδεκτό ότι το βυζαντινό μέλος διακρίνεται για την οικουμενική του απήχηση και τη συμβολή του στο βυζαντινό λειτουργικό τύπο. Στο διάβα των αιώνων καλλιεργήθηκε από άριστους μελωδούς και λάμπρυνε τις ακολουθίες του βυζαντινού τυπικού.  Στην ιστορία του  βυζαντινού μέλους ιδιαίτερη θέση έχει και η αραβόφωνη ψαλτική  παράδοση. Σήμερα  στα πρεσβυγενή Πατριαρχεία: Αντιοχείας και Αλεξανδρείας διατηρείται […]

Το νησί της Χίου πέρα από την σπάνια φυσική ομορφιά και τον περίφημα μαστιχόδεντρα διακρίθηκε και για τους καταξιωμένους και καλλίφωνους ψάλτες. Είναι γεγονός πως όταν μιλάμε για το ψαλτικό ύφος της νήσου Χίου πρέπει να το συνδυάζουμε με το μεγάλο αστικό κέντρο της περιοχής, τη Σμύρνη. Σταθμός της χιακής ψαλτικής  ήταν ο Γεώργιος Βινάκης, […]

Ο Θεόδωρος Φωκαέας θεωρείται ένας εκ των μεγάλων μουσικοδιδασκάλων του 19ου αι.  Γεννήθηκε στη Φώκαια της Ιωνίας, υιός Παράσχου ιερέως, όπου εσπούδασε την μουσική κοντά στον Γεώργιο τον Κρήτα. Εν συνεχεία μεταβαίνει στην Κωνσταντινούπολη όπου δρα και σταδιοδρομεί γενόμενος μαθητής των μεγάλων δασκάλων και εφευρετών της Νέας Μεθόδου του 1814, Γρηγορίου Πρωτοψάλτου και Χουρμουζίου Χαρτοφύλακος. Το […]

Ο αρχιμ. Ιγνάτιος Ριγανάς, ερμηνεύει το «Χριστός Ανέστη» σε σύντομο και αργό μέλος, έτσι όπως είθισται να ψάλλεται στο Άγιον Όρος. Πρόκειται για μια διατονική αργή εκδοχή και ένα άκουσμα που διέσωσε η προφορική αγιορειτική παράδοση. Το «Χριστός Ανέστη» σε σύντομο μέλος: Your browser does not support the audio tag. σε αργό διατονικό μέλος: Your […]

Α΄ Η εκκλησιαστική υμνογραφία διδάσκει το δόγμα και το ήθος της Εκκλησίας· ερμηνεύει αυθεντικά το μήνυμα της εν Χριστώ σωτηρίας· μυσταγωγεί στην ορθόδοξη πίστη και την εν Αγίω Πνεύματι ζωή. Σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση εκκλησιαστικού λειτουργικού ήθους δεν παίζουν μόνο ο κληρικοί αλλά και οι ιεροψάλτες, οι οποίοι διακονούν την εκκλησιαστική λατρεία. Το αναλόγιο είναι […]

“Νυν αι δυνάμεις των ουρανών…”. Ψάλλεται αντί χερουβικού στην Θ. Λειτουργία των προηγιασμένων δώρων. Ψάλλει 60μελής χορωδία υπό τη διεύθυνση του Άρχοντος Μουσικοδιδασκάλου της Μ.τ.Χ.Ε. Θεόδωρου Βασιλικού, πρωτοψάλτη και χοράρχη.

Το «πως» της ενανθρώπησης του Θεού Λόγου παραμένει ένα μυστήριο για την θεολογούσα και υμνολογούσα σκέψη. Ύμνοι οι οποίοι εκφράζουν αυτή την απορία και έκπληξη στο παράδοξο γεγονός είναι και η ενάτη ωδή των Καταβασιών των Χριστουγέννων: Μεγάλυνον ψυχή μου, τὴν τιμιωτέραν, καὶ ἐνδοξοτέραν τῶν ἄνω στρατευμάτων. Μυστήριον ξένον, ὁρῶ καὶ παράδοξον! οὐρανὸν τὸ Σπήλαιον, […]

Ο Δημοσθένης Παικόπουλος μας μιλά για τα πρώτα βήματά του στη ψαλτική και τις βιωματικές του αναφορές πάνω στη Κωνσταντινουπολίτικη ψαλτική παράδοση.

Σε ένα πολύ εντυπωσιακό κατόρθωμα έφτασαν οι επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ: Ανασυνέθεσαν τον ήχο που ακουγόταν κατά τις Ακολουθίες στο περικαλλές αρχιτεκτονικό κομψοτέχνημα της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη! Στο πλαίσιο του Προγράμματος “Από την Κωνσταντινούπολη στην Καλιφόρνια” (“From Constantinople to California” – και όχι: Από την Ισταμπούλ στην Καλιφόρνια…), οι επιστήμονες του Στάνφορντ δημιούργησαν […]