Page 14 - kyprianos-ethnomartyras

ἀναγκαῖα καὶ ὠφέλημα», φαίνεται ξεκάθαρα ἡ ἐπιθυμία τῶν Κυπρίων γιὰ
ἐλευθερία ἐκδιώκοντας τὸν ὀθωμανικὸ ζυγὸ στρατιωτικά. Ἡ προσπάθεια
αὐτὴ πραγματώνεται τὸ ἔτος 1833 μὲ τὴν στάση τοῦ Νικολάου Θησέως.
Ἡ πρώτη αὐτὴ ἀναφορὰ τῆς χάρτας «συμφώνως μὲ τοὺς λοιποὺς
ἀδελφοὺς ἡμῶν ἕλληνας θέλομεν προσπαθήσει τὴν ἐλευθερίαν τῆς
εἰρηνικῆς ἡμῶν, πάλαι μὲν μακαρίας, ἤδη δὲ τρισαλθίας νήσου Κύπρου»,
συγκεκριμενοποιεῖ τὸν στόχο της λίγα χρόνια ἀργότερα, γύρω στὰ 1824-
25, σ’ ἕνα ἄλλο ἔγγραφο, ὅπου σημειώνονται μεταξὺ πολλῶν ἄλλων τὰ
ἑξῆς σπουδαῖα καὶ ἀξιοσημείωτα, τὰ ὁποῖα ἀπὸ μόνα τους ἐπικυρώνουν
τὴν ἀνωτέρω θέση μας: «Τοσούτῳ μᾶλλον, ὅτι καὶ τὰ δικαιώματα τῆς μετὰ
τῶν λοιπῶν Ἑλλήνων ἑνώσεώς μας ἀνεκαινήσθησαν καὶ ἐπικυρώθησαν ἐν
τῷ ἱερῷ τούτῳ ἀγῶνι, μὲ τὸ ἄχραντον αἷμα τοσούτων ἱερῶν νέων
μαρτύρων Κυπρίων καὶ διὰ τὸ ὁποῖον τὸ γένος ὡρκίσθη καὶ ἐλπίζει νὰ λάβῃ
ἐκδίκησιν» .
50
Βλέπουμε τώρα ὅτι τὸ σύνθημα «Ἕνωσις μὲ τὴν Ἑλλάδα» κατατέθηκε,
ἡ δὲ βαρυσήμαντη δήλωση τοῦ πρώτου κυβερνήτου τῆς Ἑλλάδος Ἰωάννου
Καποδίστρια πρὸς τὸν ἐκπρόσωπο τοῦ ὑπουργοῦ ἐξωτερικῶν της Μεγάλης
Βρετανίας Willmont-Horton, ἀπαντῶντας σὲ ἐρώτηση τοῦ τελευταίου τὸ
1827 γιὰ τὸν καθορισμὸ τῆς ἐδαφικῆς ἔκτασης τῆς Ἑλλάδας, ὅτι «τὰ ὅρια
ταῦτα ἀπὸ τοῦ 1821 καθορίζονται ὑπὸ τοῦ αἵματος τοῦ ἐκχυθέντος εἰς τὰ
σφαγεῖα τῶν Κυδωνίων, τῆς Κύπρου, τῆς Χίου, τῆς Κρήτης, τῶν Ψαρῶν καὶ
τοῦ Μεσολογγίου καὶ εἰς τοὺς πολλοὺς κατὰ γῆν καὶ θάλασσαν ἀγῶνας, διὰ
τῶν ὁποίων ἐδοξάσθη τὸ ἀνδρεῖον τοῦτο ἔθνος» , ἐπικροτεῖ, συνάμα δὲ
51

50 Ἀπόσπασμα ἀπὸ ἐπιστολὴ πρὸς τοὺς ἐν Εὐρώπῃ διασωθέντας Κυπρίους, κατὰ
πᾶσαν πιθανότητα τοῦ Νικολάου Θησέως, ἡ ὁποία χρονολογεῖται γύρω στὸ 1824-25.
Βλ. Κατάλογον τῆς 22ας Μαρτίου 2017 τοῦ Οἴκου Δημοπραιῶν Βέργος, σσ. 33-34.
ΠΕΤΡΟΥ ΠΑΠΑΠΟΛΥΒΙΟΥ, «Περὶ τῆς μετὰ τῶν λοιπῶν Ἑλλήνων ἑνώσεώς μας», ἐφημ.
Φιλελεύθερος, 24 Μαρτίου 2017.
51 ΙΩΑΝΝΗ ΘΕΟΧΑΡΙΔΗ, «Ὄψεις τῆς ἱστορίας τοῦ Ἑλληνισμοῦ τῆς Κύπρου (1821-1833)»,
Ἐπετηρίδα Κέντρου Ἐπιστημονικῶν Ἐρευνῶν ΧΧΙΧ, Λευκωσία 2003, σ. 172.
Ἀναδημοσίευση τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου βλ. στὸ ΝΙΚΟΥ ΟΡΦΑΝΙΔΗ, Τιμὴ στὸν Ἰωάννη
Καποδίστρια, σειρὰ Ἑλληνομνήμων 14, Ἀκτὴ Λευκωσία 2008, σ. 90. ΚΩΣΤΗ
ΚΟΚΚΙΝΟΦΤΑ, «Ἡ συμβολὴ τῆς Ἐκκλησίας Κύπρου στοὺς ἐθνικοαπελευθερωτικοὺς
ἀγῶνες τοῦ 1821 καὶ τοῦ 1955», Ἐκκλησιαστικὸς Κήρυκας, τόμ. κα´, Λάρνακα 2015,
σ. 69. Ὁ Ἰωάννης Θεοχαρίδης ἀναφέρει ἄλλες τρεῖς περιπτώσεις ποὺ δείχνουν ὅτι οἱ
Ἕλληνες τῆς κυρίως Ἑλλάδος ὑπολόγιζαν καὶ τὴν Κύπρο στὰ σχέδιά τους γιὰ τὴν
ἀναβίωση τοῦ ἑλληνικοῦ κράτους. Στὴν πρώτη, ἡ Κύπρος περιλαμβανόταν στὰ
ἑλληνικὰ νησιὰ ποὺ συζητοῦνταν τὸ 1823 γιὰ νὰ παραχωρηθοῦν στὸ Τάγμα τῶν
Ἰωαννιτῶν μὲ ἀντάλλαγμα τὴν παροχὴ στρατιωτικῆς βοήθειας πρὸς τὴν
ἐπανάσταση. Στὴν δεύτερη, πάλι ὁ Καποδίστριας, τὸ 1828 δήλωσε στοὺς πρέσβεις
τῶν τριῶν προστάτιδων χωρῶν: «Περὶ δὲ τῶν νήσων, ἔκ τε τῆς ἱστορίας καὶ ἐκ τῶν
μνημείων καὶ ἐκ τῶν λοιπῶν πάντων μαρτυρεῖται ὅτι καὶ ἡ Κύπρος καὶ ἡ Ρόδος καὶ
πολλαὶ ἄλλαι νῆσοι, ἀποσπάσματα εἰσὶ τῆς Ἑλλάδος». Στὴν τρίτη, ὁμογενεῖς στὶς
Ἡνωμένες Πολιτεῖες, σὲ ὑπόμνημά τους τὸ 1824 πρὸς τὴν Γερουσία καὶ τὴν Βουλὴ
τῶν ΗΠΑ, ἀνέφεραν σχετικὰ μὲ τὸ ἐνδεχόμενο δημιουργίας ἐλευθέρου ἑλληνικοῦ
κράτους: «Εἶναι τελείως προφανὲς ὅτι ἡ δημιουργία ἑνὸς νέου ἐλευθέρου Κράτους ἐν
τῇ Μεσογείῳ, ἀποτελουμένου ὄχι μόνον ἀπὸ τὰς ἀκτὰς τῆς νοτίου Ἑλλάδος, ἀλλὰ καὶ
ἀπὸ τὰς νήσους, ἰδιαιτέρως δὲ τὴν Κρήτην καὶ τὴν Κύπρον, θὰ ἀπετέλει μίαν ἰσχυρὰν