Oι «κολασμένοι» που μυρίζουν ανάσταση…και οι άλλοι

Η καλή αγγελία που έφερε ο Χριστός στον κόσμο έχει έναν πυρήνα συγκλονιστικό: ότι ο θάνατος δεν έχει τον τελευταίο λόγο. Ότι η ανθρώπινη ζωή δεν συνθλίβεται μέσα στη φθορά, αλλά εκτείνεται πέρα από αυτήν, σε μια αιωνιότητα που δεν είναι χρονική συνέχεια, αλλά ένας άλλος τρόπος ύπαρξης. Μέσα σε αυτή την προοπτική, καθετί που […]

Η αρετή της ακτημοσύνης, όπως παρουσιάζεται στην ασκητική παράδοση της Εκκλησίας, φαίνεται εκ πρώτης όψεως να αφορά αποκλειστικά τον μοναχισμό. Πράγματι, ο μοναχός εγκαταλείπει την ιδιοκτησία, ζει εν κοινότητι ή εν ερήμω, και αφιερώνει ολόκληρη τη ζωή του στην άσκηση της ελευθερίας από τα υλικά πράγματα. Ωστόσο, η πατερική παράδοση μαρτυρεί ότι η ουσία της […]

Όσοι πιστεύουν στον Χριστό οφείλουν να μην αποδίδουν ποτέ κάτι στο «τυχαίο». Για τον χριστιανό, τίποτε δεν είναι τυχαίο· ο άνθρωπος δεν είναι ζώο ούτε αντικείμενο, αλλά πλάσμα προικισμένο με ψυχή, λογική και ελευθερία. Έχει μια μοναδική θέση στο σύμπαν, και ο Θεός ενδιαφέρεται γι’ αυτόν με τρόπο προσωπικό, μέχρι και «μια τρίχα της κεφαλής […]

Ο άνθρωπος από τα πρώτα του βήματα στάθηκε μπροστά στο ακατανόητο. Το κοίταξε, το ένιωσε να τον υπερβαίνει και αναζήτησε έναν τρόπο να το ονομάσει. Έτσι γεννήθηκαν δύο μεγάλες έννοιες που φέρουν διαφορετικά ονόματα, μα ίσως την ίδια ρίζα: ο Θεός και το Άπειρο. Και οι δύο γεννήθηκαν εκεί όπου η σκέψη συναντά το όριό […]

«Ἐν σοφίᾳ ἐποίησας τὰ πάντα.» — Ψαλμός 103:24 Υπάρχει ένα μυστήριο που διατρέχει κάθε μορφή γνώσης: το γεγονός ότι ο κόσμος είναι νοητός και ότι ο άνθρωπος μπορεί να τον κατανοεί. Από τις πρώτες εξισώσεις του Newton ως την κβαντική συμμετρία του σύγχρονου σύμπαντος, πίσω από κάθε επιστημονική ανακάλυψη απλώνεται η ίδια σιωπηλή απορία: Γιατί […]

Η πράξη της αποταγής των μοναχών, όπως τη γνωρίζει η Εκκλησία, δεν είναι μια απλή προσωπική άσκηση απομάκρυνσης από τον κόσμο ούτε ένα βήμα ιδιωτικής σωτηρίας. Είναι μια ριζική πράξη άρνησης συμμετοχής στο συλλογικό κακό· μια απόφαση να σταθεί κανείς απέναντι σε εκείνη την “κανονικότητα” που το ανθρώπινο σύστημα ονομάζει καλό, ενώ στην πραγματικότητα στηρίζεται […]

Τον τελευταίο καιρό γίνεται όλο και πιο συχνά λόγος για την αποτέφρωση των νεκρών. Διαβάσαμε πρόσφατα κείμενα που την παρουσιάζουν ως λύση αξιοπρέπειας, ως πράξη πολιτισμού ή ακόμη και ως ανάγκη της εποχής. Όμως κάθε τέτοια συζήτηση δεν είναι απλώς κοινωνική ή πρακτική. Αγγίζει τον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο η Εκκλησία στέκεται απέναντι […]

Η απληστία είναι η πιο γυμνή μορφή παράλογης λογικής: να συσσωρεύεις χωρίς μέτρο, να κατέχεις χωρίς σκοπό, να καταναλώνεις χωρίς τέλος. Μα αν δεν υπήρχε βιολογικό τέλος, η λέξη «απληστία» δεν θα είχε καν νόημα. Ένας αθάνατος άνθρωπος ή ένας άνθρωπος που έχει λησμονήσει την περατότητά του θα ήταν, στα μάτια του, δικαιολογημένος να επιθυμεί […]

«Τρέξατε, τέκνα, όπου εστί υπακοή. Εκεί που υπάρχει ελευθερία και ο δρόμος είναι ανοιχτός. Εκεί όπου βασιλεύει αγάπη, ομόνοια, ειρήνη, έλεος και θεία Χάρις.» (“Ό Όσιος Γέροντας μου Ιωσήφ ο Ησυχαστής” σελ. 233). Η υπακοή, όπως τη διδάσκει ο άγιος Ιωσήφ ο Ησυχαστής, δεν είναι μια πράξη υποταγής ή απλής ευγένειας· είναι βαθιά πνευματική κατάσταση, […]

Αν η ανθρώπινη συνείδηση είναι φαινόμενο του κόσμου, τότε πώς γίνεται να φανερώνει κάτι που φαίνεται να τον υπερβαίνει; Πώς ένα γεγονός που αναδύεται από την ύλη μπορεί να μαρτυρεί κάτι που προϋπάρχει της ύλης, κάτι που αποτελεί το ίδιο το θεμέλιο της ύπαρξης; Το ερώτημα αυτό βρίσκεται στην καρδιά του βαθύτερου μεταφυσικού μυστηρίου: το […]

Συχνά ακούγεται το αίτημα: «Αποδείξτε την ύπαρξη του Θεού». Όμως μια τέτοια απαίτηση, σαν να ζητά κανείς μαθηματική απόδειξη, είναι παρεξήγηση τόσο της επιστήμης όσο και της θεολογίας. Διότι ακόμη και οι ίδιες οι επιστήμες, που θεωρούνται πρότυπο βεβαιότητας, δεν βασίζονται σε αποδείξεις με την αυστηρή έννοια, αλλά σε ένα άλλο είδος συλλογισμού: τη Συναγωγή […]

Η συνείδηση και η αυτοσυνείδηση είναι από τα μεγαλύτερα μυστήρια της ύπαρξης. Ο άνθρωπος, ως μέρος της δημιουργίας, γνωρίζει τον εαυτό του, στοχάζεται για τον κόσμο και αναζητά το νόημα. Το γεγονός αυτό δεν είναι ένα απλό βιολογικό φαινόμενο, αλλά μια ποιοτική υπέρβαση που τον τοποθετεί σε διαφορετικό επίπεδο από την άψυχη ύλη. Αν όμως […]