Η ελληνικότητα των αγ. Κυρίλλου και Μεθοδίου

10 Αυγούστου 2017
[Προηγούμενη δημοσίευση: http://www.pemptousia.gr/?p=167795]

Η επιχειρηματολογία τους γι’ αυτό είναι ότι γνώριζαν τη σλαβική γλώσσα, εργάστηκαν μεταξύ των σλαβικών εθνών και κατά την διεξαγωγή της ιεραποστολικής τους πορείας επέδειξαν μεγάλο ζήλο και ενθουσιασμό. Στις επιστημονικά ατεκμηρίωτες αυτές θέ­σεις έχουμε να παρατηρήσουμε τα εξής:

Πηγή: wikimedia commons

  1. Καμιά ιστορική πηγή δεν μαρτυ­ρεί κατά άμεσο ή έμμεσο τρόπο την σλαβική τους καταγωγή. Άλλωστε στο Βυζάντιο υπήρχαν πολλοί που γνώρι­ζαν σλαβικά. Όπως παρατηρεί ο αείμνηστος καθηγητής Παναγιώτης Χρήστου8, αν ο τόπος αποστολής τους ήταν δείγμα καταγωγής, τότε θα έπρε­πε να ήσαν και Άραβες, αφού ο Κύριλ­λος είχε αποσταλεί και στο χαλιφάτο ή και Χάζαροι, γιατί και οι δύο τους εργάστηκαν μεταξύ των Χαζάρων. Ο ζήλος τους για τον εκχριστιανισμό των Σλάβων δεν ερμηνεύεται με κριτήρια εθνικιστικά, αλλά πνευματικά και ιεραποστολικά. Όπως δεν ερμηνεύεται με τέτοια κριτήρια και ο ζήλος των σημερινών ιεραποστόλων, που κυριολε­κτικά αναλίσκονται για τη διάδοση του μηνύματος της εν Χριστώ σωτηρίας στις χώρες της αφρικανικής ηπείρου και αλλού.
  2. Πολλές φορές ο Κύριλλος χρησι­μοποιεί την προσωπική αντωνυμία «ημείς» και για να δηλώσει τη βυζαντι­νή του καταγωγή και να την αντιδιαστείλει με το διαφορετικής εθνότητας περιβάλλον στο οποίο απευθύνεται. Με ξεχωριστή παρρησία και θάρρος απευθύνεται στους Σαρακηνούς λέγο­ντας: «εξ ημών προήλθον άπασαι αι τέχναι»9. Είναι πολύ εύστοχη η παρατή­ρηση του καθηγητού Αιμίλιου-Αντω­νίου Ταχιάου, ότι ο Κύριλλος στην προκειμένη περίπτωση μιλούσε με το θάρρος και το κύρος βυζαντινού, έχο­ντας απόλυτη επίγνωση της υψηλής πο­λιτιστικής στάθμης της πατρίδος του10.
  3. Η ελληνικότητα των αγίων Κυ­ρίλλου και Μεθοδίου διαφαίνεται και στον διάλογο του Κυρίλλου με τον Χαγάνο των Χαζάρων. Όταν ο Κύριλλος επρόκειτο να αναχωρήσει από την χώ­ρα των Χαζάρων, ο Χαγάνος θέλησε να του προσφέρει πολλά δώρα, ως ευγνωμοσύνη για την εκπλήρωση της αποστολής του σ’ αυτούς. Σύμφωνα με τον βιογράφο, ο Κύριλλος απάντησε: «Δος μοι όσους έχεις αιχμαλώτους ενταύθα, Έλληνας· τουτό έστι δι’ εμέ ανώτερον παντός δώρου»11. Στην απάντηση αυτή του Κυρίλλου διαφαίνονται διαυγέστατα τα ελληνικά του αισθήμα­τα, που είναι απόρροια της καταγωγής του.

                 Το ίδιο συμβαίνει και κατά την αναχώρηση του Κυρίλλου από τη Μορα­βία. Ο Κύριλλος αντί οποιουδήποτε δώρου ζητάει την απελευθέρωση εννιακοσίων Ελλήνων αιχμαλώτων, ό­πως διαφαίνεται στο διασωζόμενο 1603/475 κώδικα της Συνοδικής Βι­βλιοθήκης της Μόσχας. Στο σημείο αυτό ο καθηγητής Αιμίλιος Ταχιάος παρατηρεί: «Και αν ακόμη δεχθώμεν ότι δεν είναι δυνατόν μόνο το απόγραφον τούτο να διέσωσε την ακριβή πλη­ροφορίαν περί της εθνικότητος των αιχμαλώτων, και πάλιν η υπό του δημι­ουργού της παραλλαγής ταύτης απόδοσις της ελληνικής εθνικότητος εις τους αιχμαλώτους, δηλοί ότι ούτος ήτο πεπεισμένος περί της ελληνικής κατα­γωγής του Κυρίλλου»12.

[Συνεχίζεται]

7. Επιδιώξεις της αποστολής Κυρίλλου και Μεθοδίου εις την Κεντρικήν Ευρώπην, ο.π., σ. 10.

8. Βίος Κυρίλλου, VI, 53.

9.«Η εθνικότης Κυρίλλου και Μεθοδίου κατά τας σλαβικάς πηγάς και μαρτυρίας». Ι.Μ.Θ. – Θ.Σ.Α.Π.Θ., Κυρίλλῳ και Μεθοδίῳ τόμος εόρτιος επί τη χιλιοστή και εκατοστή ετηρίδι, εν Θεσσαλονίκη 1968, σ. 92.

10. Βίος Κυρίλλου. XI, 45.

11. Η Εθνικότης Κυρίλλου και Μεθοδίου, ό.π. σ. 93.

12. Βίος Κυρίλλου, XVIII, 14.