κλίμακα Ιωάννου

Έχουμε φτάσει στην τέταρτη Κυριακή των Νηστειών και η Εκκλησία μας προβάλλει το πρόσωπο του Αγίου Ιωάννου του Σιναΐτου του επονομαζομένου της Κλίμακος. Γεννήθηκε τον 6ο αιώνα στη Συρία. Σε ηλικία δεκαέξι ετών έγινε δόκιμος μοναχός στην ιερά Μονή του Σινά. Ασκήθηκε στην υπακοή και την ταπείνωση κοντά στον Αββά Μαρτύριο, αφού προηγουμένως απόκτησε την […]

Έχοντας καταγράψει ένα απειροελάχιστο δείγμα από το αποταμίευμα της ασκητικής μαρτυρίας και της ποιμαντικής διαλεκτικής ουσιαστικά που η Κλίμακα συμπυκνώνει, παρακολουθήσαμε εν συντομία τις συνεπτυγμένες αλήθειες της ασκητικής γραμματείας παίρνοντας ταυτόχρονα μία γεύση από τις βαθειές ψυχολογικές παρατηρήσεις και την ενδελεχή μελέτη των οντολογικών και υπαρξιακών φαινομένων που ο εν λόγω καταστατικός χάρτης της ερημητικής […]

Γνώρισμα της εξατομικευμένης ποιμαντικής,-ας μας επιτραπεί ο όρος- ψυχοθεραπευτικής αγωγής, είναι η διάκριση. Με αφετηρία τις ορίζουσες της διάκρισης όπως αυτές έχουν από τον ίδιο ταξινομηθεί στο ομώνυμο αλφαβητάρι του(λόγος ΚΣΤ΄), ο Άγιος αντιλαμβάνεται την κάθε τυπολογική κατηγορία και αναγνωρίζει την ιδιαιτερότητα κάθε προσώπου. Έτσι δίνει το στίγμα -μέσα από την ανίχνευση της προέλευσης αλλά […]

Στοιχεία εξατομικευμένης θεραπευτικής ποιμαντικής Ο Ιωάννης Σιναΐτης δεν περιορίζεται απλά στην αναφορά της αλληλουχίας και της δικτυωτής δομής των παθών που οι παρά φύση κινήσεις της ψυχής προκαλούν. Απέναντι στην εκφυλιστική προς την ύπαρξη κυριαρχία των παθών, προτάσσει τις αρετές, τους αγαθούς δεσπότες της προσωπικότητας που βοηθούν στην οχύρωση του νου και στην ελευθερία, που […]

Στον Λόγο Περί υπακοής Δ΄,77. «Είδα έναν απρόκοφτο μαθητή που εκαυχάτο εμπρός σε άλλους για τα κατορθώματα του διδασκάλου του. Ενόμιζε ότι θα δοξαζόταν με το σιτάρι, (τον πνευματικό πλούτο δηλαδή), του Γέροντός του»[25]. Πρόκειται για το ψυχικό σύμπτωμα της ενδοβολής. Το υποκείμενο υιοθετεί και οικειοποιείται δεξιότητες και χαρακτηριστικά που ανήκουν σε κάποιον άλλον και […]

Μέσα στις αλήθειες που μας αποκαλύπτουν τα νηπτικά κείμενα διαπιστώνουμε επίσης μια ακόμη πτυχή του διεισδυτικού πνεύματος εν γένει των πατέρων η οποία συναντά τα πορίσματα των ψυχολογικών επιστημών όπως αυτά έχουν καταγραφεί στην κωδικοποιημένη επιστημονική ορολογία. Παρακάτω θα αναφερθούμε σε κάποια από τα διαθέσιμα παραδείγματα που εντοπίζονται στην Κλίμακα του Ιωάννη του Σιναΐτη. Στον […]

Ο άγιος Ιωάννης ο Σιναΐτης τονίζει ότι υπάρχει ενεργή σχέση μεταξύ της υπερηφανείας και του πάθους της κενοδοξίας στο απώτατο όριο του οποίου εντοπίζεται η αφετηρία της πρώτης. Η πολύπτυχη μορφολογία των εμπαθών καταστάσεων απεικονίζεται εναργώς και στον τρόπο με τον οποίο εκφράζεται η κενοδοξία με τη διαστροφή των έμφυτων και επίκτητων ιδιοτήτων του προσώπου. […]

2.1 Οντολογική βάση και γνωσιολογία της θεραπευτικής ποιμαντικής της κλίμακας Η θεραπευτική ποιμαντική του Ιωάννη Σιναϊτη δομείται καταφανώς στην αρχή ότι ο άνθρωπος έχει το είναι δεδανεισμένο και ότι εναπόκειται στο αυτεξούσιο του ανθρώπου η επιστροφή στο κατά φύσιν της υπάρξεως, που οδηγεί το κατ’ εικόνα δυνητικά στο καθ’ ομοίωσιν και στη σωτηρία παρά τις […]

Η διδασκαλία της Κλίμακας ξεπηδάει θα λέγαμε ως ενέργεια ικανή και θαρραλέα, έργο υψηλού θρησκευτικού φρονήματος, πλάθωντας ένα λόγο ζωντανό και έμψυχο, καίριο και πολύχυμο, που δεν περιορίζεται εκ του βαθύτερου νοήματος του περιεχομένου του σε κάποιες εκδηλώσεις της συμπεριφοράς που αφορούν το θρησκευτικό βίο, αλλά προχωρά στη συνολική διερεύνηση του θέματος της υγειούς ανάπτυξης […]

1.1 Δομή και γλωσσικό ύφος Πριν εισέλθουμε στο κύριο μέρος της πραγμάτευσής μας δόκιμο είναι να αναφερθούμε στα συστατικά μέρη του ενυπάρχοντος υλικού και στον τρόπο που αυτά συγκροτούνται, ώστε να πάρουμε μία πρόγευση τόσο των βασικών αρχών και αξιών τις οποίες η υπαρξιακή-οντολογική κλίμακα κομίζει όσο και των νοηματικών επιδιώξεων τις οποίες υπηρετεί. Η […]

Είναι βέβαιο ότι στην λειτουργική τάξη της Εκκλησίας τίποτε δεν γίνεται τυχαία. Το τυπικό μέρος της λατρείας είναι τόσο στενά συνδεδεμένο με την ουσία της πίστης και της ζωής, του δόγματος και του ήθους, που πολλές φορές τα όρια μεταξύ τύπου και ουσίας είναι δυσδιάκριτα. Κάτω από αυτήν την προοπτική δεν είναι καθόλου τυχαία η […]