home page

            Προχωρώντας στη σύγχρονη εποχή και εξετάζοντας την παρουσία της βυζαντινής τέχνης στη σύγχρονή μας εικαστική πραγματικότητα, παρατηρούμε πως αυτή εξακολουθεί να είναι ενεργή στην καλλιτεχνική δημιουργία. Μάλιστα, αν θεωρήσουμε πως ο Φώτης Κόντογλου αναβίωσε και επαναπροσδιόρισε τη βυζαντινή τέχνη για πρώτη φορά, τότε ίσως σήμερα να βρισκόμαστε μπροστά σε μια δεύτερη επανεξέταση και αναβίωση […]

Έχοντας διανύσει τη Μεγάλη Σαρακοστή, βιώσαμε το γεγονός της Αναστάσεως, το οποίο ήταν η καρδιά του κηρύγματος των πρώτων Χριστιανών, πριν ακόμη συγγραφούν τα Ευαγγέλια. Μερικοί υπομνημνατιστές σημειώνουν, ότι όλες οι προφητείες της Παλαιάς Διαθήκης σχετικά με το χάρισμα του Αγίου Πνεύματος, (όπως αυτή του Ιωήλ: «εκχεώ από του Πνεύματός μου επί πάσαν σάρκα»[1]), παρέπεμπαν […]

Ο Θεός θέτει ένα όριο ασκητικό στον άνθρωπο, έναν όρο διαφύλαξης της αγαπητικής κοινωνίας*. Αυτό σημαίνει ότι η αγάπη δεν είναι ένας αυτοφυής μηχανισμός συναισθημάτων που άγει και φέρει τις σχέσεις Θεού και ανθρώπου ή ακόμη και τις σχέσεις των ανθρώπων μεταξύ τους. Αντίθετα είναι γνώρισμα το οποίο χαρακτηρίζει το Πρόσωπο – Υπόσταση και που […]

(Προηγούμενη δημοσίευση: https://www.pemptousia.gr/?p=414154) Στα τέλη του 18ου αιώνα κάνει την εμφάνισή του ο σπουδαιότερος εκπρόσωπος του ρεύματος της Δεοντοκρατίας (του ρεύματος εκείνου της ηθικής φιλοσοφίας δηλαδή που φθάνει μέχρι το σήμερα και πρεσβεύει ότι η ηθική αξιολόγηση ενός ατόμου θα πρέπει να γίνεται με κριτήριο την «πρόθεση» κι ότι η ηθική ορθότητα μιας πράξης κρίνεται από […]

(Προηγούμενη δημοσίευση: https://www.pemptousia.gr/?p=413303) Η ηθική που απορρέει από τη διδασκαλία του Ιησού Χριστού ονομάζεται Χριστιανική Ηθική. Εκπροσωπείται από τους Πατέρες της Εκκλησίας και αφορά σε κανόνες και υποδείξεις που σ’ αυτήν την περίπτωση δεν προέρχονται από ανθρώπους αλλά προκύπτουν από την Αγία Γραφή –μια θεόπνευστη πηγή- ενώ έχουν ως σκοπό όχι απλώς να ρυθμίσουν τις […]

Η εορτή των Θεοφανείων ή Επιφανείων γνωστή και ως Φώτα κλείνει τον εορτολογικό κύκλο του Αγίου Δωδεκαημέρου που αρχίζει με την εορτή των Χριστουγέννων. Αρχικά το γεγονός της θείας ενσαρκώσεως συνεορτάζονταν με τη Βάπτιση του Θεανθρώπου. Αρχικά θα πρέπει να σημειωθεί ότι δεν υπήρχε καμία αναγκαιότητα να λάβει το βάπτισμα ο Χριστός. Δεν ήταν δυνατόν […]

(Προηγούμενη δημοσίευση: https://www.pemptousia.gr/?p=412786) Με την κατάργηση του θεσμού της πόλης-κράτους και τη μετάβαση στους ελληνιστικούς χρόνους στα μέσα του 4ου π. Χ. αιώνα κι ως εκ τούτου σε έναν κόσμο πιο ασταθή, η φιλοσοφία της ηθικής επαναπροσδιορίζεται με τα φιλοσοφικά ρεύματα της εποχής να επιδιώκουν να επιφέρουν μιαν αίσθηση σταθερότητας κι ασφάλειας για τον άνθρωπο […]

(Προηγούμενη δημοσίευση: https://www.pemptousia.gr/?p=411783) Οι προσωκρατικοί φιλόσοφοι έλαβαν τον χαρακτηρισμό «προσωκρατικοί» όχι μόνον επειδή προηγήθηκαν τόσο σε επίπεδο χρόνου όσο και σε επίπεδο φιλοσοφικής σκέψης του Σωκράτη αλλά κυρίως επειδή ο ίδιος ο Σωκράτης (470-399 π.Χ.) μοιάζει με τα λεγόμενά του να δίνει αποκρίσεις στα δικά τους ερωτήματα και να τους απαντά [64]. Παρά το γεγονός […]

(Προηγούμενη δημοσίευση: https://www.pemptousia.gr/?p=411615) Η σκέψη των αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων για την ηθική υπήρξε η πρώτη φιλοσοφία περί την ηθική που αναπτύχθηκε παγκόσμια υπό την έννοια ότι η ηθική -τόσο σε ατομικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο- προϋπήρχε στην αρχαϊκή ζωή ως ένας τρόπος συμπεριφοράς (προτροπές και επιταγές ορθής συμπεριφοράς), ως ένα πρότυπο σύστημα αξιών δηλαδή. […]

(Προηγούμενη δημοσίευση: https://www.pemptousia.gr/?p=411229) Το Διεθνές Δίκαιο (που θεμελιώνεται στο φυσικό δίκαιο και αποτελεί τη νομιμοποιητική βάση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων) διακρίνεται στο δημόσιο και το ιδιωτικό διεθνές δίκαιο. Συνιστά ένα διακριτό σύστημα κανόνων δικαίου που διέπουν τις σχέσεις μεταξύ των κρατών (των σύγχρονων δηλαδή οργανωμένων κοινωνιών) όπως επίσης και άλλων κοινοτήτων όπως οι διεθνείς διακρατικοί οργανισμοί. […]

(Προηγούμενη δημοσίευση: https://www.pemptousia.gr/?p=410851) Στον αντίποδα του φυσικού δικαίου βρίσκεται το «θετικό δίκαιο», ο λεγόμενος «νομικός θετικισμός» που απογυμνώνει το φυσικό δίκαιο από οποιοδήποτε ηθικό και άρα αξιακό υπόβαθρο [29]. Οι Jeremy Bentham και John Austin θεωρούνται σήμερα οι θεμελιωτές του νομικού θετικισμού και πατέρες του θετικού δικαίου. Η καθοριστική συμβολή του Jeremy Bentham (1748-1832) στην εδραίωση […]

(Προηγούμενη δημοσίευση: https://www.pemptousia.gr/?p=410149) Στον αντίποδα όλων των παραπάνω πολιτικών φιλοσόφων βρίσκεται ο Thomas Hobbes (1588-1679). Τα φιλοσοφικά ενδιαφέροντα του Hobbes συμπυκνώνονται στο έργο του «Λεβιάθαν» (1651). O Hobbes ταυτίζει τη φυσική κατάσταση του ανθρώπου με μια εμπόλεμo κατάσταση. Η τοποθέτησή του αυτή βασίζεται στην πεποίθησή του ότι ο άνθρωπος στη φυσική του κατάσταση (χωρίς καμία […]