στωϊκισμός

Η θεωρία του σπερματικού λόγου στη θεολογία του Ιουστίνου

Στα μέσα του δευτέρου αιώνα μ.Χ., μια ομάδα συγγραφέων με παιδεία και φιλοσοφική κατάρτιση ανέλαβε την υπεράσπιση της χριστιανικής πίστεως έναντι των ψευδών κατηγοριών που αποτελούσαν και τη βασική αιτία των διωγμών. Ο σημαντικότερος απ΄ αυτούς είναι ο Ιουστίνος ο φιλόσοφος και μάρτυς (πιθ. 100 – περ. 165 μ.Χ.)[1], ο οποίος ανέλαβε το δύσκολο έργο […]

Σύμπαν και ηθική στον Στωϊκισμό

Κατά τον Στωικισμό η πρώτη εκδήλωση στο νεογέννητο άνθρωπο, η «πρωταρχική παρόρμησή» του εκκινεί την ηθική επειδή ο μηχανισμός της βρίσκεται μέσα στο τέλειο όν τον θεό (φύση ή πνεύμα ή αιτία ή λόγος ή ειμαρμένη) στο οποίο συμμετέχει. Η ηθική μορφή του στωικού ανθρώπου είναι ανάλογη με την σχέση του με τον θεό και […]

«..οὗ δὲ τὸ Πνεῦμα Κυρίου, ἐκεῖ ἐλευθερία» – Σύγκριση μεταξύ χριστιανισμού-στωικισμού περί της ανθρώπινης ελευθερίας

Η οντότητα του ανθρώπου αναπτύσσεται σε σχέση  με κάποιο  ανώτερο  από αυτόν παράγοντα (αυθεντία), ο οποίος  τον  ορίζει και θέτει τους  όρους και τις προϋποθέσεις της επιβίωσης του. Η επιβολή της αυθεντίας αντιτίθεται στην φυσική τάση του ανθρώπου να αναπτύσσεται  ελευθέρα. Αλλά  δεν υπάρχει απόλυτη ελευθερία στον κόσμο  διότι την εμποδίζει η φύση ο μεγαλύτερος […]

Σύγκριση της περί ελευθερίας αντίληψης ανάμεσα στον Στωικισμό και τον Χριστιανισμό

Ο Χρύσιππος έλυσε θεωρητικά το πρόβλημα της αιτιοκρατικής ανελευθερίας, κάνοντας διάκριση μεταξύ του εξωτερικό ερεθίσματος (αίτιο) και των εντυπώσεων τις οποίες αυτό προκαλεί στον ανθρώπινο νου. Τα εξωτερικά αίτια δημιουργούν στον ανθρώπινο νου τις «εντυπώσεις» (φαντασίαν), η αντίδρασή του όμως σε αυτές εξαρτάται αποκλειστικά από τον ίδιο. Τα εξωτερικά αίτια είναι οι νόμοι της Ειμαρμένης, […]

Συγκριτική αποτίμηση στωικισμού και χριστιανισμού

Συγκριτική αποτίμηση των δύο συστημάτων Την εποχή της δράσης του Παύλου και των στωικών (ελληνιστικοί χρόνοι) οι άθλιες κοινωνικές συνθήκες γέννησαν τον «οικουμενικό» πόθο στους αδύνατους για την σωτηρία τους εκ των άνω, επειδή αισθανόταν αδύναμοι να σωθούν με τις δικές τους δυνάμεις εκ των κάτω. Η κοινή αναμονή της άνωθεν σωτηρίας βοήθησε πολύ στη […]

Η αρχή του Χριστιανισμού

Θα παρακολουθήσουμε τώρα την γένεση του Χριστιανισμού μέχρι την νομιμοποίηση του με το διάταγμα του Μεδιολάνων (Μιλάνο) το 313 μ. χ, . Μέχρι τα χρόνια δηλαδή κατά τα οποία συνυπήρχε με τον Στωικισμό (300 π.χ.-250 μ.χ. περίπου) και διαδρούσε μαζί του. Ιδρυτής του Χριστιανισμού είναι ο Ιησούς Χριστός από την Ναζαρέτ. Ο Ιησούς γεννήθηκε στη […]

Το ιστορικό πλαίσιο του Χριστιανισμού

Το ιστορικό πλαίσιο του Χριστιανισμού Η αποκάλυψη της αλήθειας του Τριαδικού Θεού στον κόσμο με τη σάρκωση του Θεού και Λόγου στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού γέννησε τον χριστιανισμό. Οι αρνητές του Χριστιανισμού ως θρησκείας της αποκάλυψης του Θεού στον κόσμο, τον θεωρούν κατασκεύασμα του Μ. Κωνσταντίνου και σαν τέτοιο δεν έχει πραγματική σχέση με […]

Ο νους και η ψυχή ως υποστάσεις της νεοπλατωνικής πραγματικότητας

Ο νους είναι η δεύτερη Υπόσταση της Πραγματικότητας. Ο νους είναι ενορατικός και επιτυγχάνει την ενατένηση της αλήθειας χωρίς τη κοπιώδη μεσολάβηση της εννοιακής σκέψης. Της σκέψης, δηλαδή η οποία παράγει συλλογισμούς ή μεταβαίνει από το ένα αντικείμενο στο άλλο. Ο νους εποπτεύει το σύνολο του νοητού κόσμου μέσα από μια άχρονη ενατένιση του και […]

Η συνάντηση Χριστιανισμού και Στωικισμού

Οι πολιτισμικές βάσεις του Χριστιανισμού i.Γνωστικισμός Ο Χριστιανισμός αναπτύχθηκε σε ένα αχανή χώρο και σε μια εποχή όπου ανθούσαν φιλοσοφικά κινήματα με τα οποία είτε αλληλοεπέδρασε ή συγκρούστηκε. Το κυριότερο από αυτά ήταν ο γνωστικισμός που τόσο ταλαιπώρησε τον Χριστιανισμό μέχρι την σταθεροποίησή του. Το θρησκευτικό κίνημα του Χριστού είχε μια περίεργη σχέση με το […]

Ποιος είναι ο Στωικός σοφός

Ο σοφός είναι σε θέση να κατανοήσει την ειμαρμένη και να την αποδεχθεί όπως είναι διότι γνωρίζει ότι είναι έργο του θεού. Αλλά μέχρι να φτάσει στη κατάκτηση της σοφίας χρειάζεται να παλέψει με την άλογη φύση του. Η οποία ελευθερώνει τα αντίστοιχα θέλω του, τα οποία εκδηλώνονται με την απαίτηση διαβίωσης σε ένα διαφορετικό […]

Η έννοια του αγαθού κατά τους Στωικούς

Η έννοια του αγαθού εμφανίζεται στον άνθρωπο όταν η αρχή της επιλογής φτάσει στην τελειότητα της , όταν, δηλαδή,  θα είναι σε απόλυτη και τέλεια συμφωνία με τη φύση. Μέσα από  την πλήρη εναρμόνιση αποκαλύπτεται  η φυσική ικανότητα του να νοεί και να αντιλαμβάνεται τις  καθαρές  αξίες των φυσικών πραγμάτων  και να  διακρίνει τις  υψηλότερες […]

Η έννοια της αρετής κατά τους Στωικούς φιλοσόφους

Αρετή κατά τους Στωικούς είναι οι πράξεις εκείνες οι οποίες εκτελούντα από τον άνθρωπο στα πλαίσια της συμφωνίας του εσωτερικού του θεού (δαίμονα) με την συμπαντική βούληση. Πιστεύεται ότι η αρετή διαιρέθηκε από τον Χρύσιππο σε τρείς βασικές κατηγορίες «για την παρόρμηση», «για τα καλά και τα κακά» και «για τα πάθη». Η κάθε μία […]